Xà sàng là cây gì, có tác dụng gì?

Cây xà sàng còn được gọi là cây giần sàng có tên khoa học: Cnidium monnieri. Đông y thường sử dụng quả khô của cây xà sàng để làm thuốc điều trị các bệnh lý như trĩ, lạnh tử cung, viêm da, liệt dương… Chi tiết tham khảo công dụng của cây xà sàng được chia sẻ bên dưới. Xà sàng là cây gì? Tên gọi khác: Cây giần sàng Tên khoa học: Cnidium monnieri Họ: Umbelliferae ( Hoa tán...

Có thể bạn quan tâm:

Cây xà sàng còn được gọi là cây giần sàng có tên khoa học: Cnidium monnieri. Đông y thường sử dụng quả khô của cây xà sàng để làm thuốc điều trị các bệnh lý như trĩ, lạnh tử cung, viêm da, liệt dương… Chi tiết tham khảo công dụng của cây xà sàng được chia sẻ bên dưới.

Xà sàng là cây gì?

Mục lục

xa-sang

Cây xà sàng có khả năng sinh trưởng rất mạnh mẽ, đặc biệt là vào mùa xuân khi tiết trời ẩm mát. Ở nước ta, cây mọc hoang trong các vườn trồng cây nông nghiệp giống như cỏ dại. Loại cây này được tìm thấy nhiều ở miền Bắc, bắt đầu từ Nghệ An hay Hà Tĩnh trở ra.

Quả cây xà sàng khô chính là bộ phận được sử dụng làm thuốc trị bệnh trong y học cổ truyền. Dược liệu này được đặt tên là xà sàng tử (Fructus Cnidii)

Quả xà sàng được thu hoạch lúc chín, thường là từ tháng 6 – tháng 8 trong năm. Toàn thân cây được cắt về rải ra chỗ có nắng cho khô. Sau đó đập lấy quả.

Tiếp theo, nhặt bỏ sạch tạp chất lẫn trong quả xà sàng, đem phơi thêm vài nắng nữa cho đến khi quả khô hoàn toàn ta thu được dược liệu xà sàng tử.

Đặc điểm nhận dạng cây xà sàng

Cây xà sàng tên khoa học là Cnidium monnieri, được mô tả lần đầu tiên vào năm 1782. Đây là một loại thực vật có hoa được xếp vào họ nhà Hoa tán. Cây có chiều cao khoảng 400 cm – 1 mét. Thân cỏ mềm, có vạch dọc.

Lá cây xẻ lông chim 2 lần, có bẹ ngắn ôm vào thân, cuống lá có chiều dài trung bình từ 4 – 8 cm. Các thùy lá có chiều rộng cỡ 1,5mm.

Hoa cây xà sàng mọc thành tán chứa nhiều hoa nhỏ li ti. Lúc mới ra nụ hoa có màu xanh, khi nở bung có màu trắng. Cuống hoa có chiều dài cỡ 7 – 12 cm. Quan sát từ trên cao xuống, cụm hoa trông rất giống với hình dáng cái giần mà người nông dân hay dùng để sàng gạo. Chính vì vậỵ mà trong dân gian, xà sàng còn được gọi với cái tên khác là cây giần sàng.

Quả nhỏ, dài khoảng 2 – 5mm, chia thành nhiều múi có dìa mỏng. Vỏ ngoài cứng có màu nâu nhạt.

Thành phần hóa học của cây xà sàng

Phân tích thành phần của quả xà sàng thu được 1,3% là tinh dầu. Chất này có mùi hắc, bao gồm nhiều hoạt chất như:

Xà sàng tử có tác dụng gì?

+ Tính vị: Vị cay đắng, Tính bình

+ Quy kinh: Xà sàng tử đi vào 2 kinh gồm:

+ Tác dụng dược lý của xà sàng tử

– Theo nghiên cứu hiện đại:

– Theo Đông y: Y học cổ truyền ghi nhận, xà sàng tử công dụng bổ thận, cường dương, làm mạnh gân xương, tử phong táo thấp.

Liều lượng, cách dùng xà sàng tử

Mỗi ngày 4 – 12g

– Cách sử dụng xà sàng tử:

+ Độc tính: Xà sàng tử hơi độc. Vì vậy cần bào chế dược liệu đúng cách, sử dụng đúng mục đích, liều lượng và có sự giám sát của bác sĩ , thầy thuốc đông y trong suốt quá trình điều trị nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Một số bài thuốc chữa bệnh có sử dụng xà sàng tử

1. Điều trị bệnh trĩ ngoại

2. Bài thuốc điều trị chứng tử cung lạnh gây cản trở thụ thai ở phụ nữ

3. Bài thuốc điều trị bệnh viêm da, bệnh chàm (eczema)

– Dùng độc vị:

– Kết hợp với các dược liệu khác:

Theo kết quả thử nghiệm lâm sàng, sau khi áp dụng bài thuốc trên để điều trị cho 280 ca mắc bệnh chàm da và 100 trường hợp bị viêm da đều nhận thấy kết quả tốt.

4. Chữa yếu sinh lý, rối loạn cương dương, bổ thận, tráng dương

5. Bài thuốc điều trị tinh hoàn sưng đau như dùi trống

6. Điều trị bệnh viêm âm đạo do nhiễm trùng roi

7. Điều trị bệnh liệt dương ( dương nuy ) ở nam giới

8. Chữa ra nhiều khí hư bạch đới ở phụ nữ

9. Bài thuốc điều trị lở ngứa ở bộ phận sinh dục

– Trong sách Nam dược thần hiệu có chia sẻ bài thuốc chữa lở ngứa ở cơ quan sinh dục như sau:

– Theo Tần Hồ tập giản phương:

10. Chữa bệnh trĩ (lòi dom)

11. Điều trị bệnh chàm da cho trẻ em có biểu hiện viêm loét, chảy mủ

12. Bài thuốc điều trị ngứa tai, ướt tai

13. Điều trị tóc rụng thành từng mảng ( còn được gọi là chứng ban thốc)

**Kiêng kỵ: Không dùng cho người bị dị ứng với thành phần của cây xà sàng.

Tóm lại, quả khô của cây xà sàng để làm thuốc điều trị các bệnh lý như trĩ, lạnh tử cung, viêm da, liệt dương… Tuy nhiên quả cây xà sàng có tính độc cần bào chế và sử dụng đúng cách để không gây hại cho sức khỏe. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 26/08 năm 2020 | Cây thuốc | Tag: .