Xạ can là cây gì, có tác dụng gì?

Cây xạ can hay còn gọi là cây rẻ quạt, biển trúc, ô bồ, ô phiến, hoàng viễn, ô siếp, dạ can,... Xạ can là một trong những loại thảo dược được sử dụng trong nhiều bài thuốc, có tác dụng điều trị nhiều bệnh như: trị ho, trị ghẻ lở, trị sốt rét,… Nhưng cũng không ít người gặp phải tác dụng phụ do chưa biết sử dụng thuốc đúng cách. Xạ can là cây gì? Tên khác: rẻ quạt,...

Có thể bạn quan tâm:

Cây xạ can hay còn gọi là cây rẻ quạt, biển trúc, ô bồ, ô phiến, hoàng viễn, ô siếp, dạ can,… Xạ can là một trong những loại thảo dược được sử dụng trong nhiều bài thuốc, có tác dụng điều trị nhiều bệnh như: trị ho, trị ghẻ lở, trị sốt rét,… Nhưng cũng không ít người gặp phải tác dụng phụ do chưa biết sử dụng thuốc đúng cách.

Xạ can là cây gì?

Mục lục

xa-can

Đây là cây rất dễ mọc nên có thể thấy ở khắp nơi. Tập trung nhiều ở các nước châu Á như Lào, Phillipin, Ấn Độ, Triều Tiên, Trung Quốc, Nhật Bản. Ở nước ta có thể thấy nhiều ở: Tp. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Huế, Nghệ An, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Nội, Hòa Bình, Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Lào Cai.

Bộ phận dùng: thân, rễ để làm thuốc.

Thành phần hóa học: Hoạt chất glucozit iridin và glucozit belamcandin…

Xạ can thường được thu hoạch vào mùa xuân hoặc mùa thu. Sau khi thu hoạch có thể ngâm mềm rồi đem thái nhỏ và phơi khô. Sau khi phơi khô có thể mài thành bột và mỗi khi dùng thì đem pha với nước. Nếu dùng tươi thì có thể rửa sạch, giã nát cùng một chút muối.

Đặc điểm nhận dạng cây xạ can

Cây thân cỏ có phần rễ rất phát triển. Thông thường xạ can có phần lá mọc thẳng đứng, có khi cao tới 1 m, có hình mác dài khoảng 20 đến 40 cm còn rộng từ 15 đến 20mm. Lá hình phiến dài có gan lá song song, thông thường lá phía dưới úp lên gốc lá ở phía trên.

Hoa có cuốn, cánh hoa màu vàng cam. Còn phần quả thì hình trứng có 3 van và dài khoảng 23 đến 25mm, phần hạt màu xanh đen và có hình cầu.

Xạ can có tác dụng gì?

Tính vị: Vị đắng, tính hàn

Quy kinh: Kinh Can và Kinh phế

Tác dụng dược lý và chủ trị của xạ can:

Liều dùng, cách dùng xạ can

Mỗi ngày có thể sắc từ 3 đến 6g để uống. Hoặc có thể dùng 10 đến 20g thân và rễ tươi giã với muối để ngậm và tận dụng bã để đắp điều trị bệnh ngoài da.

Độc tính: Vị thuốc khá an toàn, ít có độc tính

Một số bài thuốc hay từ xạ can theo kinh nghiệm dân gian

Có rất nhiều bài thuốc sử dụng nguyên liệu xạ can, chẳng hạn như:

1/ Trị ho có khí nghịch lên, cổ họng có nước

2/ Trị thủy cổ, trướng bụng, da xám đen

Dùng xạ can giã lấy nước cốt rồi uống mỗi ngày 1 chén.

3/ Trị ghẻ lở

4/ Trị họng sưng đau

5/ Trị họng sưng đau, ăn uống khó

6/ Trị vú sưng

Xạ can phơi khô, tán bột rồi trộn với mật và đắp lên vùng vú bị sưng đau.

7/ Trị bạch hầu

Chuẩn bị nguyên liệu: 3g xạ can, 3g sơn đậu căn, 15g kim ngân hoa, 6g cam thảo.
Dùng tất cả nguyên liệu trong 1 thang thuốc, sắc để uống.

8/ Trị quai bị

Lấy 15g rễ xạ can tươi sắc uống 2 lần mỗi ngày

9/ Trị viêm khớp gối

Còn rất nhiều bài thuốc sử dụng nguyên liệu là xạ can khác được lưu truyền trong dân gian và có tác dụng khá tốt trong điều trị nhiều bệnh mà chúng ta hay gặp phải.

Kiêng kị khi sử dụng xạ can làm thuốc

Tuy có tác dụng tốt nhưng cũng có thể gây ra tác dụng phụ, chính vì vậy bạn nên chú ý một vài điều kiêng kị như sau:

Xạ can có rất nhiều công dụng đối với sức khỏe nhưng cũng rất nguy hiểm nếu không sử dụng đúng cách. Chính vì vậy nếu có ý định dùng nguyên liệu này, bạn hãy tìm hiểu thật kĩ. Nếu có bất cứ thắc mắc nào về việc sử dụng thì nên tham khảo trực tiếp thông tin từ những người có chuyên môn, tránh tình trạng không hiểu biết mà sử dụng bừa bãi.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 13/01 năm 2021 | Cây thuốc | Tag: . . .