Sâm bố chính là cây gì, có tác dụng gì?

Sâm bố chính còn được gọi là thổ hào sâm, nhân sâm Phú Yên, sâm báo, sâm khu năm,... Sâm bố chính có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào các kinh Tỳ, Phế, chủ trị các chứng ho, lao phổi ở trẻ em, rối loạn kinh nguyệt… Người có tỳ vị hư hàn nên tẩm gừng và sao kỹ trước khi dùng. Chi tiết tham khảo về công dụng sâm bố chính được chia sẻ bên dưới. Sâm bố chính là cây gì? Tên...

Có thể bạn quan tâm:

Sâm bố chính còn được gọi là thổ hào sâm, nhân sâm Phú Yên, sâm báo, sâm khu năm,… Sâm bố chính có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào các kinh Tỳ, Phế, chủ trị các chứng ho, lao phổi ở trẻ em, rối loạn kinh nguyệt… Người có tỳ vị hư hàn nên tẩm gừng và sao kỹ trước khi dùng. Chi tiết tham khảo về công dụng sâm bố chính được chia sẻ bên dưới.

Sâm bố chính là cây gì?

Mục lục

sam-bo-chinh

Sâm bố chính là cây bản địa của Việt Nam. Cách đây khoảng 300 năm, thảo dược này đã được tìm thấy ở huyện Bố Trạch (Quảng Bình) theo dạng mọc hoang.

Ngày nay, với nhiều lợi ích được phát hiện, sâm bố chính được trồng rộng rãi để làm thuốc. Nhiều nhất là ở các tỉnh Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên, chẳng hạn như Phú Yên, Gia Lai hay Bình Định.

Rễ sâm bố chính là bộ phận được dùng để bào chế thuốc. Rễ sâm bố chính có hình dáng bên ngoài giống nhân sâm, màu vàng nhạt hoặc trắng. Đường kính trung bình của rễ dao động từ 1,5 – 2cm.

Rễ sâm bố chính thường được thu hoạch vào mùa đông. Tùy theo nhu cầu dùng tươi hay khô mà có cách sơ chế khác nhau:

Đặc điểm nhận dạng cây sâm bố chính

Thân: Cây thân thảo, có chiều cao khoảng 1m. Thân cây chủ yếu mọc đứng. Đôi khi nó có thể mọc bám vào các cây khác để phát triển.

Lá: Lá màu xanh, gốc lá hình trái xoan và cuối phiến lá lại có hình dáng tương tự như mũi tên. Bề mặt lá có nhiều lông.

Hoa: Sâm bố chính ra hoa đơn có 5 cánh, màu hồng phớt vàng hay đỏ. Hoa mọc ở kẽ lá và có đường kính khoảng 8cm. Cuống hoa dài, đầu trên hơi phình ra, bên ngoài phủ lông cứng.

Quả: Hình trứng, một đầu nhọn, chia làm 5 múi, bên ngoài phủ lông. Quả non màu xanh, khi chín sẽ chuyển sang màu nâu và nứt ra thành 5 mảnh rõ ràng.

Hạt: Trong quả chứa nhiều hạt nhỏ màu nâu, hình dáng tương đối giống quả thận.

Thành phần hóa học có trong rễ sâm bố chính

Theo GS Đỗ Tất Lợi, trong rễ sâm bố chính chứa khoảng 30 – 45% là chất nhầy và tinh bột.

Một báo cáo của PGS TS Trần Công Luận và các cộng sự được thực hiện vào năm 2001 đã ghi nhận thêm rất nhiều thành phần hóa học có trong rễ cây sâm bố chính được trồng tại Bạc Liêu như:

Gần đây, các nhà khoa học còn phát hiện trong sâm bố chính có các chất như Acyl hibiscone B, (R)-de-O-methyllasiodiplodin hay hibiscone B. Đáng lưu ý, hợp chất Acyl hibiscone B trong loại sâm này còn thể hiện độc tính tế bào, có tác dụng chống lại sự phát triển của các tế bào ung thư.

Sâm bố chính có tác dụng gì?

Tính vị: Tính mát, vị ngọt, đắng

Quy kinh: Sâm bố chính có khả năng đi vào các kinh Tỳ, Phế, Tâm, Thận

Tác dụng dược lý và chủ trị của sâm bố chính

– Theo y học cổ truyền:

Sâm bố chính có công dụng bổ tỳ vị, thanh nhiệt, dưỡng ẩm, bổ máu, nhuận phế, trợ tiêu hóa, sinh tân dịch. Chủ trị suy nhược cơ thể, mất ngủ, suy dinh dưỡng, rối loạn kinh nguyệt, lao phổi ở trẻ em, hen suyễn, ho, sốt, thiếu máu, trầm cảm, ra nhiều mồ hôi, mỏi lưng, động kinh, tiêu hóa trì trệ, suy giảm sinh lý…

– Theo y học hiện đại:

Những thử nghiệm trên cho thấy sâm bố chính có thể giúp an thần và ức chế hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Liều lượng, cách dùng sâm bố chính

Độc tính:  Sâm bố chính không có độc . Tuy nhiên, dược liệu này có thể gây dị ứng nếu không hợp cơ địa.

Trường hợp bị dị ứng với sâm, bạn có thể gặp một số triệu chứng như:

Một số bài thuốc chữa bệnh từ sâm bố chính

1. Điều trị bệnh lao phổi cho trẻ em

2. Trị rối loạn kinh nguyệt

– Cách 1:

– Cách 2:

3. Bồi bổ khí huyết

4. Chống suy dinh dưỡng, đi ngoài phân lỏng, kiết lỵ cho trẻ trên 2 tuổi

5. Bổ huyết, chữa thiếu máu

6. Chữa lo âu, trầm cảm

7. Hạ sốt, chữa ra nhiều mồ hôi và hay khát nước

8. Điều trị dự phòng hen suyễn, giảm tần suất lên cơn hen

– Cách 1:

– Cách 2:

9. Chữa ho

10. Bồi bổ sức khỏe cho bệnh nhân sau điều trị áp xe phổi

11. Chữa hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh, khó ngủ

12. Chữa động kinh

13. Bồi bổ cơ thể, nâng cao chức năng hệ tiêu hóa

14. Chữa suy nhược thần kinh

15. Giúp cơ thể nhanh phục hồi sau bỏng

16. Trị rối loạn giấc ngủ, nặng ngực, mệt mỏi trong người

17. Chữa suy nhược cơ thể cho người mắc bệnh đường hô hấp

18. Cải thiện sức khỏe cho người mới ốm dậy, đối tượng lao động nặng nhọc

19. Trị chứng tay chân lạnh

20. Khắc phục chứng trì trệ tiêu hóa và bài tiết

21. Điều trị bệnh đái ra dưỡng chấp

22. Chữa suy giảm chức năng thận, cường dương

23. Chữa thận khí kém, đau mỏi lưng gối, suy yếu cơ thể

24. Tăng cường sức khỏe sinh lý

25. Chữa chán ăn, đầy bụng, tiêu chảy

26. Điều trị khí hư bạch đới

27. Bổ khí huyết, chống suy nhược cơ thể ( hoàn đại bổ)

28. Chữa táo bón, gây yếu, suy nhược, táo khát, tiểu són

29. Chữa mụn nhọt sưng lở, sản hậu tiện bí

Lưu ý khi sử dụng sâm bố chính

Như vậy, sâm bố chính có vị ngọt đắng, tính mát, đi vào các kinh Tỳ, Phế, chủ trị các chứng ho, lao phổi ở trẻ em, rối loạn kinh nguyệt… Người có tỳ vị hư hàn nên tẩm gừng và sao kỹ trước khi dùng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 13/01 năm 2021 | Cây thuốc | Tag: . .