Ngũ gia bì gai là cây gì, có tác dụng gì?

Ngũ gia bì gai còn có tên gọi khác là tan diệp ngũ gia, tam gia bì,... là một loại dược liệu quý có vị đắng hơi cay và tính mát có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, bồi bổ cơ thể. Do đó, cây thuốc ngũ gia bì gai thường được sử dụng để làm vị thuốc chữa thấp khớp, âm hư, yếu sinh lý ở nam giới… Chi tiết tham khảo công dụng ngũ gia bì gai được chia sẻ bên dưới. Ngũ gia bì gai là...

Có thể bạn quan tâm:

Ngũ gia bì gai còn có tên gọi khác là tan diệp ngũ gia, tam gia bì,… là một loại dược liệu quý có vị đắng hơi cay và tính mát có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, bồi bổ cơ thể. Do đó, cây thuốc ngũ gia bì gai thường được sử dụng để làm vị thuốc chữa thấp khớp, âm hư, yếu sinh lý ở nam giới… Chi tiết tham khảo công dụng ngũ gia bì gai được chia sẻ bên dưới.

Ngũ gia bì gai là cây gì?

Mục lục

ngu-gia-bi-gai

Dược liệu ngũ gia bì gai thường phân bố ở khu vực châu Á. Điển hình nhất là vùng Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản hay Viễn Đông Nga. Một số loài thì phân bố ở vùng phía Nam và Đông Nam Á.

Ở Việt Nam, dược liệu này thường mọc hoang dại ở một số tỉnh miền núi dọc theo biên giới phía Bắc. Bao gồm Lạng Sơn, Hà Giang, Lai Châu, Lào Cai. Ở một số nơi khác có ít hơn như Kon Tum, Nghệ An, Hòa Bình… Thường gặp ở dọc bờ suối, nương rẫy hay bìa rừng.

Vỏ rễ và vỏ thân là 2 phần của dược liệu được sử dụng phổ biến để làm vị thuốc.

Phần vỏ rễ và vỏ thân của dược liệu thường được thu hái vào mùa xuân thu. Sau khi thu thì sẽ đem cạo lớp vỏ phía ngoài rồi rửa sạch. Tiếp đến, tiến hành phơi khô và ủ bằng lá chuối trong khoảng từ 7 – 10 ngày cho thơm. Sau đó phơi âm, can cho khô và bảo quản dùng dần.

Đặc điểm nhận dạng ngũ gia bì gai

Ngũ gia bì gai là cây bụi nhỡ có chiều cao trung bình khoảng từ 1 – 7m, mọc dựa. Cành của cây có xu hướng vươn dài ra và có gai nhọn. Phần lá là lá kép chân vịt mọc so le nhau, có khoảng 3 – 5 lá chét. Lá có hình bầu dục dục hoặc thuôn với phần gốc tròn và phần đầu nhọn.

Chiều dài của lá khoảng từ 5 – 8cm, rộng khoảng 2 – 4cm. Lá chét ở giữa lớn hơn các lá chét bên, mép khía răng to, gân lá có gai, cả hai mặt đều nhẵn nhưng mặt trên sẫm bóng. Cuống lá kép dài khoảng 4 – 7cm và có gai.

Cụm hoa sẽ mọc ở phía đầu cành, bao gồm 3 – 10 tán với cuống dài khoảng 3 – 4cm. Hoa nhỏ có màu trắng lục với phần lá đài không rõ. Cánh hoa có hình tam giác, nhị 5 với chỉ nhị mảnh. Mùa hoa khoảng từ tháng 9 – 11.

Phần quả là quả mọng có hình đầu dẹt và mang vòi tồn tại. Đường kính quả khoảng 2,5mm. Khi chín quả sẽ có màu đen và có 2 hạt bên trong. Mùa quả vào khoảng từ tháng 12 – 1.

Thành phần hóa học có trong ngũ gia bì gai

Các thành phần chính có trong dược liệu này bao gồm:

Ngũ gia bì gai có tác dụng gì?

Tính vị: Các tài liệu Đông y ghi chép lại, dược liệu ngũ gia bì có vị đắng hơi cay và tính mát.

Quy kinh: Dược liệu được quy vào 3 kinh là can, thận và phế.

Theo như những tài liệu Đông y ghi chép lại thì ngũ gia bì gai được đánh giá là dược liệu có rất nhiều tác dụng tốt. Điển hình như bồi bổ cơ thể, mạnh gân xương, thanh nhiệt giải độc. Có thể hỗ trợ chữa thấp khớp, tay chân tê mỏi, đau lưng, đàn bà âm hư, đàn ông yếu sinh lý.

Các nghiên cứu hiện đại thì chỉ ra rằng, dược liệu này có tác dụng kích thích tâm thần. Ngoài ra, còn có tác dụng “sinh thích nghi” tốt hơn cả nhân sâm. Có thể giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể một cách không đặc hiệu với các đặc điểm như:

Ngoài ra, dược liệu này còn được cho là có tác dụng làm giãn mạch máu. Đồng thời cải thiện quá trình cung cấp máu cho não và hạ huyết áp. Đối với thần kinh trung ương thì còn có tác dụng trấn tĩnh và kéo dài thời gian gây ngủ, giảm co giật do picrotoxin gây nên.

Liều lượng, cách dùng ngũ gia bì gai

Ngũ gia bì gai thường được dùng ở dạng ủ và phơi khô âm can. Có thể dùng để sắc hay ngâm rượu uống đều được.

Liều lượng được khuyến cáo là khoảng từ 6 – 12g mỗi ngày tùy vào bài thuốc cũng như mục đích sử dụng.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ ngũ gia bì gai

Vị thuốc ngũ gia bì gai có mặt trong một số bài thuốc sau:

1. Chữa tay run, miệng lập cập

2. Bài thuốc bồi bổ cơ thể, trị sinh lý yếu

3. Bài thuốc chữa kinh nguyệt khó khăn, bạch đới

4. Bài thuốc chữa đau khắp mình mẩy, đau xương khớp

5. Bài thuốc chữa thổ huyết lao thương

Lưu ý khi sử dụng ngũ gia bì gai chữa bệnh

Ngũ gia bì gai mặc dù có công dụng chữa bệnh rất tốt nhưng khi sử dụng bạn cần lưu ý. Trong một số trường hợp, dược liệu này có thể khiến rủi ro phát sinh ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.

Những người âm hư hỏa vượng nhưng lại không có thấp nhiệt thì tránh dùng những bài thuốc từ dược liệu này. Ngoài ra, dược liệu còn được nghiên cứu là kỵ một số loại thuốc Tây như Dipyridamode, Clopiogrel hay Aspirin.

Tóm lại, cây thuốc ngũ gia bì gai thường được sử dụng để làm vị thuốc chữa thấp khớp, âm hư, yếu sinh lý ở nam giới… Những thông tin mà bài viết cung cấp về dược liệu ngũ gia bì gai chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng các bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu này, người bệnh cần trao đổi với những người có chuyên môn để tránh gặp tác dụng phụ.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 13/01 năm 2021 | Cây thuốc | Tag: . . .