Mã thầy là cây gì, có tác dụng gì?

Mã thầy hay còn gọi là Củ năng, Bột tề, Thông thiện thảo, Địa lê,... là vị thuốc được sử dụng phổ biến với công dụng thanh nhiệt, tiêu tích, giải độc, mát gan, dạ dày. Ngoài ra, củ Mã thầy cũng được sử dụng để nấu chè, hầm dạ dày lợn hoặc dùng ăn như món tráng miệng. Chi tiết tham khảo công dụng của mã thầy được chia sẻ bên dưới. Mã thầy là cây gì? Tên gọi khác:...

Có thể bạn quan tâm:

Nội dung đang hot
Tảo xoắn nhật 2400 viên
Tảo xoắn spirulina nhật bản hộp 2200 viên mác đỏ
Bột rau orihiro aojiru Nhật 2021 hot
Tảo nâu fucoidan xanh okinawa nhật 2021 hot

Mã thầy hay còn gọi là Củ năng, Bột tề, Thông thiện thảo, Địa lê,… là vị thuốc được sử dụng phổ biến với công dụng thanh nhiệt, tiêu tích, giải độc, mát gan, dạ dày. Ngoài ra, củ Mã thầy cũng được sử dụng để nấu chè, hầm dạ dày lợn hoặc dùng ăn như món tráng miệng. Chi tiết tham khảo công dụng của mã thầy được chia sẻ bên dưới.

Mã thầy là cây gì?

Mục lục

ma-thay

Củ Mã thầy được tìm thấy vùng trũng thấp như ao hồ và các bãi bồi ở các nước Đông Nam Á, châu Mỹ, châu Âu, châu Đại Dương. Ở Trung Quốc, Mã thầy được trồng từ thời Tây Hán, phân bố khắp cả nước, đặc biệt được tìm thấy nhiều ở lưu vực sông Dương Tử và phía Nam Trung Quốc.

Tại Việt Nam, Mã thầy được trồng ở các tỉnh miền núi phía Bắc để làm thực phẩm. Mã thầy được tìm thấy nhiều nhất ở các vùng núi cao thuốc biên giới tiếp giáp với Trung Quốc. Ở miền Nam, củ Mã thầy được tìm thấy ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với tên gọi là Củ năng.

Phần củ được ứng dụng để làm thức ăn và dược liệu.

Mã thầy được trồng trong một năm sau đó thu hoạch củ. Do đó, mỗi năm chỉ có một mùa Mã thầy, thường thu hái vào tháng 12 đến tháng 3 năm sau. Thời điểm thu hoặc Mã thầy thích hợp là khi mặt đất phía dưới gốc cây chuyển sang màu vàng, điều này chứng tỏ củ Mã thầy đã trưởng thành và sẵn sàng để thu hoạch.

Củ Mã thầy thường được sử dụng tươi, không cần qua công đoạn chế biến và bảo quản. Tuy nhiên, củ sau khi thu hái nên lưu trữ ở nơi khô ráo, tránh ẩm ướt sẽ gây hư hỏng.

Đặc điểm nhận dạng mã thầy

Mã thầy thân thảo, tròn dài, cao khoảng 15 – 60 cm, đường kính thân khoảng 1.5 – 3 mm và chia thành nhiều đốt. Ngoài thân cây có nhiều khía dọc, trong có nhiều vách ngang và không có lá. Lá cây được thay thế bởi những bẹ nhỏ hình trụ. Bề mặt thân Mã thầy khô, màu xanh xám, nhẵn và không có lông.

Cụm hoa thường chỉ có một hoa nhỏ màu vàng nâu ở ngọn mỗi cây.

Dưới gốc rễ của cây Mã thầy là củ to, mọc chìm bên dưới nước. Củ to màu tím đen, thịt củ bên trong màu trắng, vị ngọt, giòn. Củ có hình hạt dẻ, hơi dẹt hoặc hình trứng thuôn hơi dẹt, to bằng củ hành tây cùn ở đỉnh đầu (nơi tiếp xúc với rễ). Phần đỉnh củ có điểm màu nâu nhạt hoặc vàng, giữa củ có đường gân bao quanh.

Thành phần hóa học có trong củ mã thầy

Trong 100 g củ Mã thầy chứa 84 g nước (68.52%). Do đó, củ thường được sử dụng để làm thức uống. Ở một số nơi, có thể hòa nước ép Mã thầy với mật ong để uống, có tác dụng làm ẩm phổi.

Ngoài ra, trong của Mã thầy cũng chứa một số thành phần như:

Mã thầy có tác dụng gì?

Tính vị: Mã thầy tính hàn, vị ngọt nhẹ.

Theo y học hiện đại:

Theo y học cổ truyền:

Liều lượng, cách dùng mã thầy

Của Mã thầy thường được sử dụng tươi làm thức ăn để bổ mát cơ thể. Có thể dùng nấu chè, nấu nước uống hoặc hầm cũng bao tử heo để bồi bổ dạ dày. Ngoài da, có thể ép lấy nước hoặc tán thành bột tùy theo nhu cầu sử dụng và yêu cầu của đơn thuốc.

Liều lượng khuyến cáo mỗi ngày khoảng 10 – 20 g dưới dạng thuốc sắc.

Một số bài thuốc sử dụng mã thầy

1. Chữa bệnh trĩ

Sử dụng 500 g Mã thầy (gọt vỏ, rửa sạch, giã nhuyễn), Địa du 30 g sắc nhỏ lửa cùng với 150 g đường đỏ, lấy nước dùng uống mỗi ngày hai lần. Cần sử dụng liên tục trong 3 ngày để thấy hiệu quả điều trị.

2. Trị băng huyết ở phụ nữ sau sinh

Sử dụng một Củ năng tồn tính, tán thành bột, dùng uống với rượu nhẹ (dưới 20 độ).

3. Chữa đái ra máu

Dùng 150 g Củ năng, Râu ngô, Rau câu, mỗi vị 30 g, sắc thành thuốc, dùng uống nhiều lần trong ngày.

4. Tiêu thũng, thanh nhiệt cơ thể

Dùng 500 g củ Mã thầy, 500 g thịt vịt nước, 30 g đường phèn, ninh nhỏ lửa, dùng ăn.

Ngoài ra, có thể dùng Mã thầy 60 g, cá Diếc 300 g nấu cùng hành, dấm, 20 g đường cát, dùng ăn trong ngày.

5. Trị chứng ho gà

Dùng Củ năng 500 g (ép lấy nước, bỏ bã), 50 g Mật ong, 10 g màng trong mề gà (sao vàng, tán thành bột mịn), 10 tỏi (ép lấy nước). Đun sôi các vị thuốc với một lượng nước vừa đủ, chia thành 2 lần uống. Mỗi lần uống 2 thìa cà phê.

6. Hỗ trợ bổ phế, ích thận

Sử dụng 100 g Củ năng, 1 đôi bầu dục lợn, 30 g đường phèn dập nát, nấu cùng 2 lít nước. Đun nhỏ lửa trong 25 phút dùng ăn khi còn nóng.

7. Hạ huyết áp, tiêu thũng, thanh nhiệt cơ thể

Dùng 100 g Củ năng, 300 g thịt lợn nạc, 200 g Rau cần xào chín. Nêm thêm đường, muối, hành dùng ăn khi còn nóng.

8. Chữa chứng nổi nhiều mụn nước

Dùng 6 Củ năng rửa sạch, cạo vỏ, giã nát, trộn với lòng trắng 1 quả trứng gà. Rửa sạch vùng da bệnh, để khô tự nhiên sau đó bôi hỗn hợp lên vùng da mụn nước.

9. Lợi thủy, thanh nhiệt cơ thể

Dùng 60 g Củ năng, 150 g Củ cải trắng rửa sạch, thái nhỏ. Sau đó nấu cùng 200 g gạo trắng thành cháo, dùng ăn khi còn nóng.

10. Trị chứng phù nề toàn thân, khát nước, táo bón, tiểu tiện khó

Dùng 20 g củ Mã thầy,30 g Lô căn (rễ Lau tươi) sắc thành nước, chia thành 2 – 3 lần dùng uống trong ngày.

11. Chữa sởi, ban trái ở trẻ em

Ngày đầu tiên, ép nước Củ năng sau đó cho trẻ uống. Khi sởi chuẩn bị mọc (hoặc khi đã mọc) dùng Củ năng nấu với cà rốt và hạt mùi dùng ăn cho đến khi sởi bay. Sau đó vài ngày vẫn tiếp tục uống nước Củ năng để tẩy độc, thanh nhiệt và giúp cơ thể hồi phục nhanh chóng.

12. Hỗ trợ tiêu hóa, sinh tân dịch, chống táo bón, cầm máu, lợi tiểu, giải độc rượu

Ăn Củ năng tươi hàng ngày hoặc ép lấy nước, phối hợp với ngó sen và Rễ cỏ tranh sắc thành nước, dùng uống hàng ngày.

13. Hỗ trợ làm mát gan, dạ dày, ruột

Dùng 1 – 2 Củ năng, loại của mềm, giòn, nhiều nước, vị ngọt, cạo vỏ, rửa sạch, thái nhỏ nấu với bột đậu xanh thành chè hoặc tào phớ.

Ngoài ra, có thể hầm Củ năng với dạ dày lợn để thanh nhiệt, bồi bổ cơ thể, tiêu tích, thải bỏ độc tố.

Lưu ý khi sử dụng củ mã thầy chữa bệnh

Tóm lại, mã thầy là vị thuốc được sử dụng phổ biến với công dụng thanh nhiệt, tiêu tích, giải độc, mát gan, dạ dày. Mã thầy là thực phẩm được sử dụng phổ biến như món tráng miệng thanh nhiệt, tương đối lành tính và không chứa độc. Tuy nhiên, nên sử dụng Mã thầy với liều lượng thích hợp hoặc trao đổi với thầy thuốc để được hướng dẫn cụ thể.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 26/04 năm 2021 | Cây thuốc | Tag: