Hoàng liên gai là cây gì, có tác dụng gì?

Hoàng liên gai hay cây nghêu hoa, hoàng mù, hoàng mộc,... theo Đông y hoàng liên gai có vị đắng, tính hàn thường được dùng để chữa đau răng, ăn uống không tiêu, kiết lỵ, đau mắt và một số bệnh lý khác. Chi tiết tham khảo công dụng của hoàng liên gai được chia sẻ qua bài viết bên dưới. Hoàng liên gai là cây gì? Tên gọi khác: Hoàng mộc, Hoàng mù, Nghêu hoa Tên khoa học: Berberis...

Có thể bạn quan tâm:

Hoàng liên gai hay cây nghêu hoa, hoàng mù, hoàng mộc,… theo Đông y hoàng liên gai có vị đắng, tính hàn thường được dùng để chữa đau răng, ăn uống không tiêu, kiết lỵ, đau mắt và một số bệnh lý khác. Chi tiết tham khảo công dụng của hoàng liên gai được chia sẻ qua bài viết bên dưới.

Hoàng liên gai là cây gì?

Mục lục

hoang-lien-gai

Hoàng liên gai thường phân bố nhiều ở Trung Quốc.

Tại Việt Nam, dược liệu được tìm thấy ở Sapa – Lào Cai tại các khu vực như Ô Quý Hồ, núi Hàm Rồng, xã Trung Lèng Hồ, Bát Xát.

Thân và rễ cây Hoàng mộc được ứng dụng để làm dược liệu.  Trong rễ và thân Hoàng liên gai có chứa 3% Berberin. Rễ dược liệu có chứa Berberin, Umbellantin, Oxyacanthin.

Hoàng liên gai có thể thu hái quanh năm. Khi thu hái đào cả rễ và thân cây mang về rửa sạch đất cát, cắt ngắn, thái mỏng phơi hoặc sấy khô, bảo quản dùng dần.

Đặc điểm nhận dạng cây hoàng liên gai

Hoàng liên gai là cây bụi, có thể cao đến 2 – 3 mét. Thân vỏ có màu vàng xám nhạt, có nhiều cành nhỏ vườn dài. Thân thường phân thành nhiều đốt, mỗi đốt dưới thường có một chùm 3 – 4 lá, dưới mỗi chùm lá có gai ba nhánh.

Lá cây mọc thành nhiều chùm, mỗi chùm 3 – 4 lá, có thể đến 8 lá mỗi chùm. Cuống lá ngắn khoảng 0.5 – 1 cm. Phiến lá cứng, dài khoảng 16 – 17 cm, rộng khoảng 4 – 6 cm, hình mác, mép lá to, có răng cưa. Mặt trên lá có màu xanh nhạt, mặt dưới màu trắng.

Hoa cây mọc thành chùm, có màu vàng. Quả mọng hình bầu dục hoặc hình trái xoan, dài khoảng 1 cm, phát triển trên cuống quả dài 30 – 35 mm. Khi chín quả có màu tím đen, bên trong có chứa khoảng 3 – 4 hạt nhỏ. Hạt màu đen dài 5 – 6 mm, rộng khoảng 2 – 3 mm. Ở Sapa mùa quả Hoàng liên gai thường vào tháng 5 – 6.

Cây hoàng liên gai có tác dụng gì?

Tính vị: Hoàng liên gai tính hàn, vị đắng.

Quy kinh: Dược liệu quy vào kinh Vị, Tâm, Tỳ.

– Theo y học hiện đại:

– Theo y học cổ truyền:

Hoàng liên gai có tác dụng điều trị một số bệnh lý như:

Khi ngâm rượu, dược liệu có thể cải thiện các triệu chứng cao huyết áp như:

Liều lượng, cách dùng hoàng liên gai

Dược liệu có thể dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc tán bột, có thể dùng độc vị hoặc kết hợp với các vị thuốc khác đều được.

Ngoài ra, Hoàng liên gai còn được sử dụng để làm nguyên liệu trích xuất Becberin.

Liều dùng khuyến cáo: 2 – 12 g mỗi lần. Khi dùng có thể tẩm gừng hoặc nước Ngô thù du để làm giảm tính hàn của dược liệu.

Một số bài thuốc sử dụng hoàng liên gai

1. Chữa kiết lỵ

– Bài thuốc thứ nhất:

Sử dụng Hoàng liên gai 4 g sắc cùng 150 ml nước, dùng uống trong ngày. Có thể gia thêm đường để cải thiện hương vị khi dùng.

– Bài thuốc thứ hai:

Sử dụng Hoàng mù tán nhỏ 12 g. Mỗi lần dùng uống 2 g, 2 lần mỗi ngày cho đến khi hết thuốc. Có thể phối thêm Mộc hương làm thành bột thuốc hoặc Bạch đầu ông, Hoàng bá sắc thành thuốc dùng uống.

– Bài thuốc thứ ba:

Dùng Hoàng mộc, hạt Cau, hạt Dưa hấu, Nha đảm tử, Đại hoàng, mỗi vị đều 20 g. Mang dược liệu tán thành bột mịn, dùng uống với nước. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 10 g.

2. Trị sốt cao gây cuồng loạn, mê sảng, phát ban hoặc điên cuồng phá phách

Dùng Hoàng mù, Chi tử, Đại hoàng, mỗi vị đều 8 g, sắc thành thuốc, dùng uống.

3. Điều trị đau mắt đỏ, mắt sưng húp, sợ chói, viêm màng tiếp hợp mắt, chảy nước mắt

Dùng Hoàng liên gai, Hoa cúc, Dành dành, mỗi vị đều 8 g, phối với Xuyên khung, Bạc hà, mỗi vị đều 4 g, sắc thành thuốc dùng xông hơi vào mắt và dùng uống khi còn ấm. Mỗi ngày thực hiện 3 lần.

Ngoài ra, có thể dùng dịch chiết Hoàng liên gai 5 – 30% nhỏ vào mắt để cải thiện các triệu chứng.

4. Trị chứng đau răng

Dùng Hoàng mộc 10 g ngâm cùng 100 ml rượu trắng trong 7 – 10 ngày liên tục. Dùng rượu này chấm vào khu vực răng đau. Ngoài ra có thể dùng ngậm để cải thiện tình trạng đau nhức răng.

5. Kích thích hệ thống tiêu hóa, cải thiện tình trạng tiêu hóa

Sử dụng Hoàng liên gai, tán bột 0.5 g, Đại hoàng tán bột 1 g, Quế chi dạng bột 0.75 g. Trộn đều các vị thuốc, chia thành 3 phần bằng nhau, dùng uống trong ngày. Sử dụng liên tục trong 5 – 7 ngày.

6. Điều trị viêm miệng, tưa lưỡi, lở môi, sưng lưỡi ở trẻ em

Sử dụng Hoàng liên gai mài hoặc sắc với mật ong dùng bôi hoặc bôi vào khu vực sưng đau, tổn thương.

Lưu ý khi sử dụng cây hoàng liên gai chữa bệnh

Ngoài Hoàng liên gai còn có hai loại Hoàng liên khác cũng có tác dụng dược lý tương tự. Nếu không tìm được Hoàng liên gai có thể dùng thay thế cho nhau. Hai vị thuốc bao gồm:

Ngoài ra, khi sử dụng Hoàng liên gai cần chú ý một số vấn đề như:

Tóm lại, hoàng liên gai có vị đắng, tính hàn thường được dùng để chữa đau răng, ăn uống không tiêu, kiết lỵ, đau mắt và một số bệnh lý khác. Hoàng liên gai là dược liệu được sử dụng phổ biến để điều trị kiết lỵ và các dạng rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, trước khi sử dụng vị thuốc người bệnh nên trao đổi với thầy thuốc hoặc người có chuyên môn để được hướng dẫn cụ thể.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 29/09 năm 2020 | Cây thuốc | Tag: .