Dây thuốc cá là cây gì, có tác dụng gì?

Dây thuốc cá còn được gọi là dây cát, dây mật, lầu tín, dây duốc cá, dây cóc,… có chứa hoạt chất rotenon, có tính độc, thường dùng liều nhẹ để cá ngoi lên mặt nước, giúp việc đánh bắt trở nên dễ dàng hơn. Ngoài ra, dây thuốc cá còn được người xưa dùng theo đường uống nhằm giúp tẩy giun. Chi iết tham khảo về công dụng dây thuốc cá được chia sẻ bên dưới.

Dây thuốc cá là cây gì?

+ Tên khác: Dây cát, dây mật, lầu tín, dây duốc cá, dây cóc, touba, tuba root (Anh), Derris (Pháp)

+ Tên khoa học: Millettia pachyloba Drake

+ Họ: Cánh bướm Fabaceae (Papilionaceae)

day-thuoc-ca

Dây thuốc cá thường mọc hoang nhiều ở các nước Indonexia, Malaixia, Ấn Độ và Việt Nam. Hiện nay, dược liệu này được trồng nhiều ở các tỉnh miền Nam của nước ta như Bạc Liêu, Phú Quốc, Cà Mau, Trà Vinh,…

Rễ của dây thuốc cá được sử dụng làm dược liệu.

Cây thuốc cá có thể thu hoạch sau khi trồng 2 năm, rễ cây càng nhỏ hoạt chất càng cao. Rễ sau khi thu hoạch đem rửa sạch và phơi khô.

Đặc điểm nhận dạng dây thuốc cá

Là loại cây dây leo, có chiều dài từ 7 – 10 m. Lá thuốc cá là lá kép, có 9 đến 13 lá chét mọc so le nhau. Lá chét lúc đầu mỏng nhưng về sau dai dày, có đầu nhọn, hình mác. Hoa thuốc cá nhỏ, có màu hồng hoặc trắng. Quả giống quả đậu, dẹt, có chiều dài 4 – 8 cm.

Thành phần hóa học có trong dây thuốc cá

Rễ dây thuốc cá chứa khoảng 10 – 12% nước, 2 – 3% chất vô cơ và một số hoạt chất khác như đường, tinh bột, chất nhựa và tanin. Ngoài ra, rễ dược liệu này còn chứa hoạt chất rotenon. Đây là những tinh thể hình làng rotenon nhân isollavon, không màu, hầu như không tan trong nước nhưng hơi tan trong ete, cồn và tan nhanh trong benzen, axeton và clorofoc.

Rotenon trong dung môi hữu cơ khi chuyển ra ánh sáng, chúng sẽ chuyển ra màu vàng và sang đỏ để thành chất dehydrotenon bền vững, gây độc. Tuy nhiên, khi ở trong môi trường kiềm, dung dịch này không vững bền.

Dây thuốc cá có tác dụng gì?

Cây thuốc cá thường được nhân dân vùng Đông Nam Á sử dụng liều nhỏ với mục đích làm thuốc cho cá bị say, giúp việc đánh bắt dễ dàng hơn. Ngoài ra, các hoạt chất chứa trong dược liệu này còn có tác dụng làm thuốc trừ sâu.

Bên cạnh đó, thuốc còn giúp làm tê liệt ấu trùng sâu bọ và ruồi. Còn đối với người và động vật máu nóng, thuốc duốc cá không gây độc tính qua đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu dùng theo đường tiêm mạch máu có thể gây tê liệt, chết ngạt.

Lưu ý khi dùng dây thuốc cá

+ Đối với gia súc và người

Dùng rễ cây thuốc cá làm thuốc tẩy giun. Bên cạnh đó, còn dùng chữa bệnh ghẻ dưới dạng thuốc mỡ.

Ở một số vùng, người ta dùng dây thuốc cá tươi quấn lại thành vòng và treo trêm sừng của những con trâu bị dòi hay ký sinh trùng ký sinh. Khi nghe mùi thuốc, dòi tự đi.

+ Đối với cá

Sử dụng một ít rễ cây duốc cá đem giã nhỏ và thảo bột vào nước. Sau khoảng vài giờ, cá bị chất rotenon có trong thuốc gây tê và nghẹt thở. Sau đó, bắt cá bỏ vào trong nước sạch, cá sẽ sống lại.

Cách sử dụng rễ cây duốc cá diệt cá thường được khuyến cáo dùng trong trường hợp loại bỏ cá tạp trong ao nuôi tôm. Bởi dược liệu này ít tốn kém và ít gây ảnh hưởng đến môi trường như thuốc hóa học.

+ Trừ côn trùng

Dùng dây duốc cá tiêu diệt côn trùng như mối, gián, mọt và mối. Đối với những loại sâu bọ có vỏ cứng nên dùng thuốc có liều gấp hai và ba.

Cách làm thuốc trừ sâu bọ từ dây thuốc cá

+ Nguyên liệu cần có:

  • Rễ cây duốc cá: 250 gram
  • Nước: 100 lít
  • Xà phòng: 250 gram

+ Cách làm được thực hiện đơn giản như:

  • Rễ cây duốc cá đem rửa sạch rồi giã nát
  • Sau đó ngâm vào 15 lít nước và để trong vòng 24 giờ. Nước rửa cối, chày được dồn vào ngâm chung
  • Sau thời gian ngâm vớt rễ ra và lọc lấy nước
  • Tiếp tục ngâm bã trong 10 lít nước
  • Sau 3 giờ ngâm lọc lấy nước

+ Cách dùng: Khi sử dụng, lấy nước thuốc hòa tan 250 gram xà phòng rồi thêm lượng nước cho đủ 100 lít. Sau đó cho thuốc vào bình bơm và bơm lên những nơi có côn trùng và sâu bọ ở nhà, vườn rau,…

Lưu ý khi sử dụng dây thuốc cá

Đây thuốc cá không gây độc với người theo đường uống nhưng có thể gây chết khi dùng dưới dạng tiêm mạch máu. Do đó, người bệnh nên thận trọng khi sử dụng dược liệu này tẩy giun.

Tóm lại, dây thuốc cá có chứa hoạt chất rotenon, có tính độc, thường dùng liều nhẹ để cá ngoi lên mặt nước, giúp việc đánh bắt trở nên dễ dàng hơn. Để đảm bảo an toàn cả về sức khỏe và tính mạng, bệnh nhân không nên tự ý dùng thuốc. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Từ khóa:

  • Mua bán dây thuốc cá
  • Bán giống dây thuốc cá
  • Lá dây thuốc cá trị bệnh gì
  • Rotenon trong dây thuốc cá
  • Dây thuốc cá trị bệnh phổi
  • Thuốc trừ sâu từ cây thuốc cá
  • Cây thuốc cá trị ung thư phổi
  • Dây thuốc cá trừ sâu