Cây bông ổi là cây gì, có tác dụng gì?

Cây bông ổi còn được gọi là cây hoa ngũ sắc, cây cứt lợn, thơm ổi, cây trâm ổi,... là một loại thảo dược được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh của y học cổ truyền. Cây bông ổi có tác dụng thanh nhiệt, tiêu độc, cầm máu, chữa đau bụng thổ tả, viêm da, hắc lào, cảm sốt. Tuy nhiên, lá cây có độc tính nên cần thận trọng khi sử dụng làm thuốc để tránh bị ngộ độc....

Có thể bạn quan tâm:

Cây bông ổi còn được gọi là cây hoa ngũ sắc, cây cứt lợn, thơm ổi, cây trâm ổi,… là một loại thảo dược được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh của y học cổ truyền. Cây bông ổi có tác dụng thanh nhiệt, tiêu độc, cầm máu, chữa đau bụng thổ tả, viêm da, hắc lào, cảm sốt. Tuy nhiên, lá cây có độc tính nên cần thận trọng khi sử dụng làm thuốc để tránh bị ngộ độc. Chi tiết tham khảo về công dụng của cây bông ổi được chia sẻ bên dưới.

Cây bông ổi là cây gì?

Mục lục

cay-bong-oi

Cây bông ổi là loài bản địa của Trung Mỹ. Cây mọc hoang nhiều ở các khu đất trống, sườn đồi núi hay mọc ven theo các bờ biển.

Loại cây này có khả năng phát tán rất mạnh nhờ chim mang hạt giống đi rải khắp nơi. Ở Nouvelle Calédonie, Cây sinh sôi nhiều đến nỗi chính phủ nước này phải ra lệnh tiêu diệt hết loài cây này vì nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái tự nhiên.

Hiện nay, ở Việt Nam cây bông ổi cũng được trồng rộng rãi, chủ yếu là để làm cảnh vì cây có hoa đẹp, màu sắc sặc sỡ. Loại cây này có mặt rộng rãi ở khắp các tỉnh thành trên cả nước nên có thể tìm thấy rất dễ dàng.

Bộ phận dùng làm thuốc của cây bông ổi bao gồm cả rễ, lá và hoa.

Các bộ phận của cây bông ổi được thu hái quanh năm. Dược liệu sau khi đem về được rửa sạch, dùng ngay ở dạng tươi hoặc tích trữ bằng cách phơi hay sấy khô.

Đặc điểm nhận dạng cây bông ổi

Cây bông ổi là một dạng cây bụi thân nhỏ. Chiều cao trung bình của cây khoảng 1 – 2 mét hoặc có khi cao hơn. Thân cây hình vuông, bề mặt có phủ nhiều lông nháp, kèm theo đó còn có cả gai mọc quặp xuống dưới. Toàn thân cây phát ra một mùi hăng đặc biệt.

Cây phát triển nhiều cảnh vươn dài. Lá màu xanh, mọc đói, thường có hình trái xoăn hoặc hình trái tim. Đầu lá nhọn, tròn ở dưới gốc, mép lá hình răng cưa đều nhau.

Hoa cây bông ổi mọc thành cụm ở đầu cành hoặc đâm ra từ các kẽ lá. Cùng một chùm hoa nhưng lại có nhiều màu sắc khác nhau như cam, vàng, hồng cánh sen, đỏ, trắng hoặc hồng phấn. Chính vì vậy mà dân gian còn gọi cây bông ổi là cây ngũ sắc.

Quả ra vào tháng 4 – tháng 9. Nó có dạng quả bạch hình cầu. Quả chín sẽ có màu đen. Bên trong chứa 1 hoặc 2 hạt có vỏ cứng, bên ngoài hình dáng xù xì.

Thành phần hóa học có trong cây bông ổi

Lá: Trong lá tươi của cây mới phát triển chứa 0,2% tinh dầu. Ở thời kỳ có hoa, lá có thêm các chất lantaden và lantanin chiếm 0,31- 0,68%.

Hoa khô: Chứa tinh dầu ( 0,07%), terpen bicyclic (8%), L-a-phelandren ( 10 – 12%).

Vỏ cây: Lantanin ( một dạng alcaloid) 0,08%

Cây bông ổi Ấn Độ: Chứa tinh dầu bao gồm các thành phần chủ yếu như cameren, cameren, còn có isocameren.

Cây bông ổi có tác dụng gì?

+ Tính vị:

+ Quy kinh: Chưa có thông tin ghi nhận về khả năng quy kinh của cây bông ổi

– Theo y học hiện đại:

Một số nghiên cứu về các bộ phận của cây bông ổi đã ghi nhận những tác dụng dược lý như sau:

– Theo y học cổ truyền:

Liều lượng, cách dùng cây bông ổi

Tùy theo từng bệnh mà sử dụng cây bông ổi với liều lượng thích hợp

Cách sử dụng cây bông ổi: Sắc uống, tán bột hoặc giã đắp ngoài.

Độc tính: Trong lá cây bông ổi, các nhà nghiên cứu phát hiện một số chất độc như lantanin alkaloid, lantadene A . Sử dụng bộ phận này với liều cao ( trên 30g) theo đường uống có thể gây bỏng rát dạ dày, ruột, làm giãn nở các cơ và khiến cho quá trình tuần hoàn máu bị rối loạn.

Một số bài thuốc trị bệnh từ cây bông ổi

Y học cổ truyền có nhiều bài thuốc trị bệnh từ cây bông ổi như:

1. Điều trị cảm sốt, chứng ôn nhiệt trong mùa hè

2. Chữa viêm da

3. Điều trị bệnh viêm da mẩn ngứa

4. Kháng viêm, điều trị bệnh cảm sốt, quai bị bằng cây bông ổi

5. Điều trị kết hạch ở phổi, ho ra máu, lao phổi

6. Điều trị mụn nhọt lở loét hoặc vết thương ngoài da đang bị rỉ máu

7. Lá bông ổi chữa viêm họng hạt, viêm VA ở trẻ em hoặc bệnh viêm phế quản

8. Cây bông ổi chữa đau bụng thổ tả

9. Điều trị bệnh hắc lào, viêm da, chàm, mụn nhọt

10. Chữa bệnh đái tháo đường (tiểu đường )

11. Bài thuốc điều trị ho do lạnh

12. Bài thuốc cầm máu, sát khuẩn, trị vết thương nhỏ ngoài da

13. Điều trị chứng đau răng do phong tỏa

14. Trị nổi mẩn ngứa ngoài da

15. Chữa vết bầm tím trên da do chấn thương, vết thương ngoài da bị chảy máu

16. Điều trị chứng đau đầu do thời tiết quá nắng nóng

17. Giảm sốt, chữa cảm cúm, quai bị

18. Điều trị đau nhức xương khớp ở các chi

19. Trị rắn cắn

Lưu ý khi dùng cây bông ổi chữa bệnh

Bệnh nhân bị dị ứng với bất cứ thành phần nào của dược liệu không dùng.

Không dùng lá cây bông ổi ở liều cao liên tục trong nhiều ngày liền có thể gây ngộ độc và nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.

Tóm lại, cây bông ổi có tác dụng thanh nhiệt, tiêu độc, cầm máu, chữa đau bụng thổ tả, viêm da, hắc lào, cảm sốt. Tuy nhiên, lá cây có độc tính nên cần thận trọng khi sử dụng làm thuốc để tránh bị ngộ độc. Hiệu quả sử dụng dược liệu phụ thuộc vào cơ địa, thể trạng của từng bệnh nhân. Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi sử dụng cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Baonongsan.com: tổng hợp thông tin giá nông sản, nuôi trồng các loại rau, nông thuỷ hải sản mang giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân khắp các miền tổ quốc.

Từ khóa:

Ngày 26/04 năm 2021 | Cây thuốc | Tag: . .